Linux – podstawy

Aby pracować na komputerze, nie ważne czy na systemie Windows czy Linux, trzeba wiedzieć co gdzie się znajduje. Struktura plików w Linux jest inaczej zorganizowana niż w produkcie z Redmond. Co nie oznacza, że jest trudna do opanowania. Wystarczy trochę popracować, dowiedzieć się paru rzeczy, a może się okazać bardzo prosta i logiczna w codziennym użytkowaniu.

Na początek drzewko katalogów Linuksa.

Drzewo katalogów systemu Linux

Drzewo katalogów systemu Linux

Tak jak w Windows jest podział na dyski c,d,e… itd, to w Linuksie wszystko zaczyna się od katalogu głównego, tzw. ROOT, oznaczanego jako ukośnik [/]. Nazwa „root”, należy również do użytkownika Linuksa, który ma wszystkie prawa. Wszystkie katalogi wywodzą się właśnie z root’a. Ma to znaczenie przy przemieszczaniu się po katalogach.

Co innego znaczy cd /home/ali, a co innego cd home/ali. W pierwszym przypadku przechodzimy do katalogu /home/ali, który znajduje się w katalogu głównym, a w drugim przypadku przechodzimy do katalogu, który znajduje się w naszym aktualnym katalogu, np /etc.

Do czego służą poszczególne foldery:

/bin – polecenia potrzebne do uruchomienia systemu, pracy w trybie jednego użytkownika, czyli po prostu programy,

/boot – pliki używane przez program bootujący (np. LILO)

/dev – pliki urządzeń, np. dysków, drukarek,/etc – pliki konfiguracyjne komputera,

/home – katalog w którym tworzy się katalogi użytkowników./lib – biblioteki dzielone wymagane przez programy,

/lib/modules – wymagane do startu systemu (sterowniki sieciowe, itd. ),

/mnt – punkt tymczasowego montowania dysków.

/root -katalog domowy użytkownika root,

/sbin – podobnie jak /bin, przy czym programy te są przeznaczone dla super użytkowników (root),

/tmp – pliki tymczasowe.

Poruszanie się po folderach:

Podstawowym sposobem poruszania się po katalogach w Linuksie, jest konsola, ale żeby nie było, można również się poruszać zwyczajnie jak w Windowsie za pomocą okienek🙂

Terminal - Drzewo katalogów

Drzewo katalogów systemu Linux

 

Polecenia do poruszania się po konsoli Linux:

pwd – wypisuje nazwę bieżącego katalogu, np:

ali@ali-desktop:~/Desktop$ pwd
/home/ali/Desktop

Przy okazji co oznaczają ali@ali-desktop:~/Desktop$:

pierwsze ali – jest to nazwa użytkownika na którym jesteśmy zalogowanie, dalej ali-desktop – nazwa komputera, na którym pracujemy.
~/Desktop – oznacza katalog w którym się znajdujemy, a $ mówi nam o naszych prawach. ~ – w ~/Desktop oznacza nasz katalog domowy. Gdy na końcu mamy $ to jesteśmy zwykłym użytkownikiem, a gdy zamiast $ jest # to pracujemy jako root.

Krótko ali@ali-desktop:~/Desktop$ znaczy: ali na komputerze ali-Desktop jest w katalogu domowym/Desktop jako zwykły użytkownik.

Polecenie cd

Przemieszczać się po katalogach możemy za pomocą polecenia cd.

ali@ali-desktop:~$ pwd
/home/ali
ali@ali-desktop:~$ cd /etc/
ali@ali-desktop:/etc$ cd ~
ali@ali-desktop:~$ cd Desktop/
ali@ali-desktop:~/Desktop$ cd -
/home/ali
ali@ali-desktop:~$ cd ..
ali@ali-desktop:/home$ cd ./ali/
ali@ali-desktop:~$ cd /
ali@ali-desktop:/$ cd ~
ali@ali-desktop:~$ pwd
/home/ali
ali@ali-desktop:~$

cd ~ wchodzimy do swojego domowego katalogu,Należy zwrócić uwagę na ‚..’, ‚.’, ~ oraz /.

cd – (cd i minus) przechodzimy do katalogu, w którym się ostatnio znajdowaliśmy,

cd .. katalog wyżej,

cd . aktualny katalog,

cd /etc oznacza ze wychodzimy do katalogu etc znajdującego się w katalogu głównym, a

cd etc przechodzimy do katalogu etc, znajdującego się w aktualnym katalogu.

Przeglądanie zawartości katalogów

Do wyświetlenia zawartości katalogów służy polecenie ls.

Komendy ls -la, ls

ls -la, ls

 

ls można wywołać z różnymi parametrami, i tak:

ls -l (małe el) – wyświetla zawartość katalogu w długiej formie. Oprócz nazwy każdego pliku, wypisuje jego typ, prawa, liczbę dowiązań twardych, właściciela, grupę, rozmiar w bajtach,

ls -a wyświetla wszystkie pliki wraz z . i ..

ls -1 (jedynka) wyświetla pliki w jednej kolumnie,

ls -R wyświetla również zawartość podkatalogów.

Parametry można ze sobą łączyć np. ls -laR. Można również określić folder którego zawartość chcemy wyświetlić, np. ls /etc wyświetli pliki w katalogu /etc.

Możemy również wyświetlić wszystkie pliki kończące się na literkę np. t, czyli ls *t. Gdy wpiszemy w konsoli ls ?awa, zobaczymy wszystkie pliki zaczynające się od dowolnego znaku, a kończące się na awa, np. kawa, Kawa, rawa, ława, 1a2wa.

Tworzenie i usuwanie katalogów i plików

Do tworzenia katalogu służy polecenie mkdir. W swoim domowym katalogu stworzymy katalog test za pomocą komendy mkdir test. Gdy chcemy stworzyć więcej katalogów wypisujemy je kolejno np: mkdir test test/folder1 /test/folder2. W ten sposób utworzyliśmy foldery w katalogu gdzie się znajdujemy. Możemy również podać adres bezwzględny mkdir /etc/folder/.

Jeśli chcesz utworzyć kilka zagnieżdzonych katalogów, użyj parametru -p.

Tworzenie katalogów oraz plików

Tworzenie katalogów oraz plików

Aby stworzyć plik wydajemy komendę touch jakis.plik, czy touch /etc/folder/jakisplik.txt.

 

Usunąć folder możemy za pomocą polecenia rmdir jakis_folder. Jeżeli w katalogu znajdują się jakieś pliki, nie zostanie on usunięty. Możemy użyć wtedy polecenia rm z opcjami -rf: rm -r, które usuwa wtedy katalogi wraz z zawartością. Gdy dodamy jeszcze opcję -f, nie będzie się pytać o usuwane pliki. Należy więc używać tego polecenia z rozwagą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *